بهداشت تاتو در استودیو: لوازم یکبار مصرف، کپس، دستکش و اتوکلاو
۹ دقیقه مطالعهبهروزشده:

پوستی که زیر سوزن تتو میرود، تا پایان جلسه در عمل یک زخم باز است. هر چیزی که با آن تماس بگیرد، از سوزن و دستکش گرفته تا دستهٔ لامپ و قوطی پماد، میتواند آلودگی را از یک مشتری به مشتری بعدی یا به خود تتوکار برساند. برای همین بهداشت تاتو بخشی از خود کار است، نه کاری جانبی.
این راهنما حداقلهای بهداشت در استودیو را از لوازم یکبار مصرف تا اتوکلاو مرور میکند و با جدول «پک بهداشتی» برای چیدن میز هر مشتری تمام میشود. الزامات قانونی محل کار را هم از مرکز بهداشت منطقهٔ خودتان بپرسید.
بهداشت تاتو در سه قاعده
- آنچه میتواند یکبار مصرف باشد، یکبار مصرف است. سوزن، کارتریج، کپس، دستکش، زیرانداز، آبسلانگ و سینی بین دو مشتری مشترک نمیشوند.
- آنچه یکبار مصرف نیست، ضدعفونی یا پوشانده میشود. میز، تخت، دستهٔ لامپ، بدنهٔ دستگاه و ترانس یا ضدعفونی میشوند یا زیر کاور میروند.
- ابزار فلزیِ قابل استفادهٔ مجدد، استریل میشود. یعنی با اتوکلاو؛ الکل و جوشاندن جای استریلکردن را نمیگیرند.
لوازم یکبار مصرف تاتو: چه چیزهایی فقط یک بار مصرف میشوند؟
هر قلم یک قاعده دارد و بعد از کار به جای مشخصی میرود:
| قلم | قاعده | بعد از کار |
|---|---|---|
| سوزن، کارتریج و تیغ | یک مشتری، یک بسته | سیفتی باکس |
| کپس جوهر | فقط برای یک مشتری | کیسهٔ پسماند |
| دستکش | تعویض در هر وقفه | کیسهٔ پسماند |
| زیرانداز، سینی و کاورها | یکی برای هر جلسه | کیسهٔ پسماند |
| آبسلانگ | هر بار یک عدد تازه | کیسهٔ پسماند |
سوزن یکبار مصرف تاتو و کارتریج
سوزن و کارتریج حساسترین اقلام میز کارند، چون مستقیم با خون تماس دارند:
- سالمبودن بسته و تاریخ انقضا را نگاه کنید و بسته را جلوی مشتری باز کنید.
- کارتریجی که برای یک مشتری باز شده، حتی اگر به پوست نخورده باشد، برای مشتری بعدی نگه داشته نمیشود.
- کارتریج مصرفشده همان لحظه در سیفتی باکس میرود، نه روی میز یا سطل معمولی.
به همین دلیل بهداشتی، در تتو لندز هم سوزن، کارتریج و اقلام استریل بعد از باز شدن بسته قابل مرجوع نیستند.
کپس تاتو چیست و کدام را انتخاب کنیم؟
کپس تاتو (Ink Cap) فنجانک پلاستیکی کوچکی است که رنگ تاتوی هر کار داخلش ریخته میشود تا سوزن هیچوقت وارد بطری اصلی جوهر نشود. جوهرِ هر مشتری آخر کار همراه کپس دور میرود و بطری اصلی سالم میماند.
دو قاعده: جوهر اضافهٔ کپس هرگز به بطری برنمیگردد و کپس نیمهپر برای مشتری بعدی نگه داشته نمیشود؛ پس بهاندازه بریزید.
| نوع کپس | مناسب برای | ایستادن روی میز |
|---|---|---|
| کپس ساده | کار روزمره و آب شستوشوی سوزن | پایه یا سینی لازم دارد |
| کپس ریز بدون پایه | کار کوچک و رنگهای گران | پایه یا سینی لازم دارد |
| کپس ریز پایهدار | کار کوچک روی میز بدون سینی | کف پهن دارد |
| کپس متوسط پایهدار | بیشتر کارهای روزمرهٔ استودیو | کف پهن دارد |
| کپس بزرگ پایهدار | بلکورک و پرکردن سطح بزرگ | کف پهن دارد |
اندازهٔ کپس را با حجم کار هماهنگ کنید: کپس بزرگ برای چند خط کوچک یعنی دور ریختن جوهر، و کپس ریز برای یک بلکورک بزرگ یعنی چند بار پرکردن وسط کار. هر پنج مدل در دستهٔ کپس جوهر کنار هم هستند؛ مدلهای متوسط و بزرگ در قوطی دربدار عرضه میشوند تا کپسهای استفادهنشده از گرد و غبار میز در امان بمانند.

پایه کپس تاتو
کپس بدون پایه سبک است و با یک تماس دست چپه میشود. پایه کپس سیلیکونی هر کپس را در یک حفرهٔ جدا مینشاند و چون حفرهها چند اندازه دارند، کپس ریز و بزرگ هر دو در آن جا میشوند.
یک تفاوت مهم با خود کپس: پایه یکبار مصرف نیست. پس بعد از هر جلسه باید شسته و ضدعفونی شود.
سینی یکبار مصرف تاتو
سینی یکبار مصرف، کپسها، آب شستوشو و کارتریجهای آماده را روی یک سطح تمیز جمع میکند و آخر جلسه کلش دور ریخته میشود. سینی یکبار مصرف کارتریج و رنگ ۱۲ حفره برای کپس، ۲ مخزن آب و ۶ شیار کارتریج دارد؛ پس به ظرف آب جداگانهای که بعد از هر جلسه شسته و ضدعفونی شود نیازی نیست و نوک کارتریجها هم به سطح سینی نمیخورد. یک مخزن را برای شستوشوی اولیهٔ سوزن و دیگری را برای آب تمیز نگه دارید تا رنگها کدر نشوند.

کاور یکبار مصرف دستگاه تاتو و کاور سیم
بدنهٔ دستگاه را نمیشود اتوکلاو کرد و وسط کار مدام با دستکش آلوده لمسش میکنید. راهحل، کاور یکبار مصرف دستگاه است: غلاف نازک پلاستیکی که پیش از کار روی بدنه کشیده میشود و بعد از کار دور میرود.
- کاور سیم (کلیپکورد): برای دستگاه کابلی؛ غلاف بلندی که تمام طول کابل را میپوشاند.
- دستگاه شارژی: کاور سیم نمیخواهد، ولی کاور بدنه لازم است.
- سطوح پرتماس دیگر: بطری اسپری، دکمههای ترانس و دستهٔ لامپ را با نایلون یا فیلم محافظ بپوشانید.
آخر کار، کاورها را با همان دستکش آلوده جدا کنید و بعد دستکش را عوض کنید.
دستکش تاتو: چرا نیتریل و چرا مشکی؟
- نیتریل بهجای لاتکس: لاتکس طبیعی برای بعضی افراد حساسیتزاست و ممکن است مشتری یا خود تتوکار به آن حساس باشد. نیتریل لاتکس ندارد، پس این دغدغه را برطرف میکند و در برابر پارگی هم مقاومتر است.
- بدون پودر: پودر دستکش روی پوست و تتوی تازه مینشیند؛ دستکش بدون پودر این مشکل را ندارد.
- مشکی: لکهٔ جوهر روی دستکش مشکی کمتر دیده میشود و دستها در جلسه و در عکس نمونهکار مرتبترند.
دستکش نیتریل رایتون مشکی هر سه ویژگی را دارد و سطح آجدارش کمک میکند دستگاه حتی با دستِ آغشته به وازلین در دست نلغزد.
چه زمانی دستکش را عوض کنیم؟
- بعد از چیدن میز و پیش از شروع کار
- هر بار که گوشی، دستگیرهٔ در یا کشو را لمس میکنید
- هر وقت دستکش پاره یا سوراخ شد
- پیش از پانسمان پایان کار
پیش از هر بار پوشیدن دستکش، دستها را بشویید و خشک کنید. دستکش جای شستن دست را نمیگیرد.
ضدعفونی سطوح، زیرانداز و برداشتن پماد
همهٔ سطوح پرتماس باید پیش و پس از هر مشتری ضدعفونی شوند: میز کار، تخت یا صندلی، تکیهگاه دست، دستگیرهٔ کشو و بطریها. اسپری ضدعفونیکنندهٔ سطوح BLACKWORK آمادهٔ مصرف است و رقیقکردن نمیخواهد؛ زمان تماس و روش مصرف را از برچسب بطری بخوانید و دقیق رعایت کنید. این محصول مخصوص سطوح است، نه پوست. الکل برای پاککردن لکه خوب است، اما زود تبخیر میشود و ممکن است زمان تماس کافی نداشته باشد؛ برای ضدعفونی سطوح بین دو مشتری، ضدعفونیکنندهٔ مخصوص سطوح مطمئنتر است.
بعد از ضدعفونی، سطح کار را با زیرانداز یکبار مصرف بپوشانید. زیرانداز صورتی Dental Bib دو لایه کاغذ جاذب و یک پشت پلاستیکی ضدآب دارد که نمیگذارد جوهر و خون به میز برسد. بستهٔ ۱۲۵ عددیِ طوسی هم در دستهٔ پد زیر کار هست.
برداشتن پماد بدون آلودهکردن قوطی
یکی از رایجترین خطاها، برداشتن وازلین یا پماد با دستکش آغشته به جوهر، مستقیم از قوطی است. یک بار کافی است تا کل قوطی آلوده شود.
روش درست این است: پیش از شروع، مقدار لازم را با یک آبسلانگ چوبی یکبار مصرف بردارید، روی زیرانداز یا داخل یک کپس بگذارید و آبسلانگ را دور بیندازید. اگر وسط کار کم آمد، آبسلانگ تازه بردارید. انتخاب خود پماد را در راهنمای کرم حین کار تاتو توضیح دادهایم.
سیفتی باکس چیست؟
سیفتی باکس (Safety Box یا Sharps Container) ظرفی سخت و مقاوم در برابر سوراخشدن است که هر وسیلهٔ تیز آلوده مستقیم داخلش میرود: کارتریج و سوزن مصرفشده، تیغ اصلاح و هر چیز تیزی که با خون تماس داشته است. دستکش، زیرانداز و دستمال آلوده داخل آن نمیروند و جدا در کیسهٔ پسماند جمع میشوند.
- سیفتی باکس را در دسترس دست بگذارید تا کارتریج مصرفشده حتی یک لحظه روی میز نماند.
- وقتی به خط پرشدگی روی ظرف رسید (معمولاً حدود سهچهارم)، درش را ببندید و عوضش کنید. محتوای آن را هرگز با دست فشار ندهید.
- سیفتی باکس بستهشده دوباره باز نمیشود. روال تحویل پسماند پزشکی را از مرکز بهداشت منطقهتان بپرسید.
اتوکلاو چیست؟ کلاس B، S و N
اتوکلاو ابزار را با بخار آب تحت فشار و دمای بالا استریل میکند. برای ابزار فلزی قابل استفادهٔ مجدد، مثل گریپ و لولهٔ استیل دستگاههای کویل یا پنس، روش استاندارد همین است.
| کلاس | مناسب برای | نکته |
|---|---|---|
| N | ابزار توپر و بدون بستهبندی | برای گریپ توخالی و ابزار پاکتشده کافی نیست |
| S | بارهایی که سازنده مشخص کرده | محدودهاش را از دفترچهٔ دستگاه بخوانید |
| B | ابزار پاکتشده، توخالی و متخلخل | مرحلهٔ خلأ دارد؛ همهٔ انواع بار را پوشش میدهد |
در اتوکلاو کلاس B پیش از تزریق بخار، هوا با پمپ خلأ بیرون کشیده میشود تا بخار به داخل لولهها و پاکتها هم برسد؛ برای همین برای گریپ توخالی و ابزار پاکتشده مطمئنتر است.
استریلکردن بدون کنترل معنا ندارد:
- نشانگر شیمیایی روی هر پاکت، تا تغییر رنگش را ببینید
- تست بیولوژیک دورهای، طبق دستور سازندهٔ دستگاه
- دفتر ثبت با تاریخ و نتیجهٔ هر سیکل
ابزار باید پیش از اتوکلاو کاملاً شسته و خشک شود. پاکت استریل هم فقط تا وقتی سالم و خشک است اعتبار دارد.
چه چیزهایی اتوکلاو نمیشوند؟
کارتریج و سوزن یکبار مصرف تاتو اتوکلاو نمیشوند و دوباره هم استفاده نمیشوند. این اقلام برای یک مشتری ساخته شدهاند و اتوکلاو کردن آنها را قابل استفادهٔ دوباره نمیکند. کپس، سینی و آبسلانگ هم همینطورند. قاعده برای هر ابزاری که وارد پوست میشود یا با خون تماس دارد ساده است: یا یکبار مصرف، یا اتوکلاو.
پک بهداشتی تاتو: چیدمان میز برای یک مشتری
پیش از آمدن مشتری همهچیز را بچینید تا وسط کار مجبور نشوید دست به کشو ببرید:
| قلم | تعداد پیشنهادی | کاربرد |
|---|---|---|
| دستکش نیتریل | ۳ تا ۴ جفت؛ جلسهٔ طولانی بیشتر | آمادهسازی، حین کار، پانسمان |
| زیرانداز | ۲ تا ۳ برگ | میز ابزار و تکیهگاه دست |
| سینی یکبار مصرف | ۱ عدد | کپس، آب و کارتریج |
| کپس جوهر | یکی برای هر رنگ، یکی برای آب | روی سینی یا پایه کپس |
| کارتریج | بهتعداد لازم | جلوی مشتری باز میشود |
| آبسلانگ | ۲ عدد یا بیشتر | پماد و مواد استنسیل |
| پد پنبهای | بهاندازهٔ کار | پاککردن جوهر اضافه |
| تیغ یکبار مصرف | ۱ عدد | اصلاح پیش از استنسیل |
| کاور دستگاه و سیم | ۱ ست | بدنهٔ دستگاه و کابل |
این عددها پیشنهادیاند و به طول جلسه بستگی دارند. برای فهرست کامل خرید، چکلیست لوازم مورد نیاز برای شروع تاتو را ببینید. اقلام بهداشتی دیگر، مثل پد پنبهای لبهدوخته، در دستهٔ لوازم بهداشتی هستند.
جمعکردن آخر کار هم ترتیب سادهای دارد: تیزها به سیفتی باکس، بقیه به کیسهٔ پسماند، بعد دستکش تازه و ضدعفونی دوبارهٔ سطوح. مشتری همهٔ اینها را میبیند و همین اعتماد میسازد.
سؤالات متداول
کپس تاتو را میشود برای مشتری بعدی دوباره استفاده کرد؟ نه. کپس یکبار مصرف است و همراه جوهرِ داخلش دور ریخته میشود. فقط پایه کپس سیلیکونی دوباره استفاده میشود، آن هم بعد از شستوشو و ضدعفونی.
کارتریج تاتو را میشود اتوکلاو کرد و دوباره به کار برد؟ نه. کارتریج و سوزن یکبار مصرف برای یک مشتری ساخته شدهاند و بعد از کار مستقیم در سیفتی باکس میروند. اتوکلاو فقط برای ابزار فلزی قابل استفادهٔ مجدد است.
سیفتی باکس را کی باید عوض کرد؟ وقتی به خط پرشدگی روی ظرف رسید، که معمولاً حدود سهچهارم ظرفیت است. درش را ببندید و طبق روال پسماند پزشکی منطقهتان تحویلش دهید.
برای شروع کار تتو اتوکلاو لازم است؟ اگر ابزار فلزی قابل استفادهٔ مجدد دارید، بله. اگر همهٔ ابزارتان یکبار مصرف است نیازتان کمتر میشود؛ الزامات محل کار را از مرکز بهداشت منطقهتان بپرسید.










